Aratinga’s (17)

Finsch’ parkiet

Aratinga finschi (Salvin 1871)

Verspreidingsgebied: van Zuid-Nicaragua zuidwaarts tot West-Panama

Soortbeschrijving

Formaat: 28 cm.

Man en pop: voorhoofd, over de volle snavelbreedte en van daar op enige afstand voorbij en bovenlangs de ogen in een punt uitlopend tot midden op kruin, diep rood.

Algemene lichaamskleur groen; achterkop, nek, zijden van de kop, mantel, rug, stuit, bovenstaartdekveren, vleugeldek, hals en bovenborst donkergrasgroen; oorstreek een nuance lichter groen, ietwat geliger; borst, buik, flanken, dijen, anaalstreek en onderstaartdekveren grasgroen, het groen veelal onderbroken door een verdwaald rood veertje voornamelijk op de halszijden en op de borst; vleugelbocht en duimvleugelrand evenals de ondervleugeldek-veren variërend van oranjerood tot rood.

Vleugelpennen donkergrasgroen aan de veertoppen iets grijs gezoomd. Bovenzijde grote staartpennen donkergrasgroen; onderzijde olijfgeel. Donkere ogen met bruinrode irisring. De naakte oogring is roomkleurig. Snavel hoornkleurig met vleeskleurige neusdop. Poten bruinachtig grijs; nagels grijszwart.

Biotoop

Vlakland en het lagere bergland vooral open tot halfopen gebieden met lichte boomgroei, ook halfopen landbouwgebieden en weidelandschappen waarin bosgebied afgewisseld wordt met open landschappen. Seizoensgebonden ook wel in halfopen berglandschappen tot een hoogte van 1600 m.

Status wildpopulatie

Veelvuldig voorkomend, bestand neemt plaatselijk zelfs toe.

Leefwijze

Trekvogels; buiten de broedtijd in kleine groepen van 6 tot 10 vogels, soms grote zwermen van 100 en meer stuks. Binnen de groep houden de paren nauw contact. 's Avonds zoeken ze slaapbomen op en vormen dan enorme kolonies van meerdere honderden exemplaren. Deze vogels houden zich veel op in het dichte bladerdek van bomen zoekend naar voedsel. Ze voeden zich met zaden, vruchten, noten, bessen en groene plantendelen; veroorzaken tegen de oogsttijd schade op graanakkers. Over hun broedgewoonten is vrijwel niets bekend, maar waarschijnlijk maken ze voor het nest gebruik van boomholtes.

Natuurlijke broedtijd vanaf juli.

Algemene informatie

Uiterst zeldzaam in gevangenschap, ook in hun geboorteland, slechts sporadisch in Europa ingevoerd.

Eerste broedresultaat in 1988 in Duitsland

Wet budep

Behoort tot de kwetsbare soorten; valt onder artikel 3a Wet budep Lijst II.

Gedrag

Na gewenning sterke vogel; rustig van aard; geringe behoefte tot knagen; hard stemgeluid; buiten de broedtijd vreedzaam tegenover andere soorten; baden graag.

Huisvesting en verzorging

Paarsgewijs huisvesten in een metalen buitenvolière van minimal (lxbxh) 2,5 x 1 x 2 m met aangebouwd nachtverblijf van (lxbxh)1 x 1 x 2 m, waarin het tijdens de wintermaanden minimaal vorstvrij blijft en een daglengte van ongeveer 12 uur gewaarborgd is. In het nachtverblijf liefst meerdere dikwandige natuurbroedblokken ophangen die tevens als slaapplaats dienen; afmetingen blok 50 tot 60 cm hoog, diameter 22 tot 25 cm, doorsnede invlieggat 6 cm; aan de binnenzijde van het broedblok onder het invlieggat een aantal krammen aanbrengen om het in- en uitgaan te vergemakkelijken. Op de bodem van het blok een laag houtmolm of houtsnippers aanbrengen, geen turfmolm (schimmelvorming!); de blokken het gehele jaar door laten hangen. Bij geschakelde binnenverblijven ondoorzichtige tussenschotten plaatsen, tussen de volières dubbel gaas gebruiken.

Regelmatig verse knaagtakken aanbieden. Dagelijks zorgen voor een platte schaal met water waarin de vogels zich kunnen baden.

Voeding

Als basis kan men een zaadmengsel voor grote parkieten geven waarin de volgende zaden voorkomen: tarwe, gerst, haver, padie, rode en witte dari, negerzaad, diverse gierstsoorten, witzaad, hennep, saffloer- en zonnebloempitten, deze laatste 10-15%; de grovere zaden ook geweekt of gekiemd aanbieden. Halfrijpe kolfmaïs wordt graag opgenomen, evenals halfrijpe haver en tarwe in de aar, ook allerhande halfrijpe gras- en onkruidzaden. Verder fruit zoals appel, rozenbottels, daarnaast bessen van vuurdoorn en lijsterbes; van de groentesoorten vooral rode wortel en bladgroente. Dagelijks eivoer (gerantsoeneerd) verstrekken, eventueel aangevuld met een kleine gift weekvoer voor insecteneters (insectenpaté of universeelvoer).

Dagelijks zorgen voor vers drinkwater, maagkiezel, grit en een mineralenblok dienen steeds ter beschikking te staan.

In de broedtijd in principe hetzelfde voedsel verstrekken, maar ongelimiteerd eivoer geven, d.w.z. zoveel de vogels willen opnemen, ook in melk geweekt oud brood wordt in deze periode graag opgenomen.

Fok

Er zullen maar weinig liefhebbers zijn die met deze soort succesvol hebben gebroed, op de eerste plaats omdat er maar weinig exemplaren in gevangenschap gehouden worden, want de fok met deze vogels schijnt, gelet op de ervaringen van het vogelpark Walsrode, niet bijzonder moeilijk te zijn. Om voor de fok te worden ingezet moeten de vogels ongeveer twee jaar oud zijn. Er is geen enkel geslachtsonderscheid, zodat we om het geslacht vast te stellen de vogels moeten laten seksen. Vanaf april beginnen de vogels in broedstemming te komen. Het legsel bestaat gewoonlijk uit 3 - 4 eieren, een enkele keer 5, die met tussenpozen van twee dagen worden gelegd. De pop broedt alleen; broedduur 23 dagen. Bij het uitkomen hebben de jongen een weinig wit nestdons, dat naarmate ze ouder worden, vervangen wordt door grijs nestdons. Wanneer de jongen ongeveer 14 dagen oud zijn gaan de ogen open en moeten ze geringd worden; ringmaat 6 mm. De nesttijd is ca 8 weken. Als de jongen het nest verlaten is de kop nog helemaal groen.

Wanneer er jongen zijn, kunnen de oudervogels bijzonder agressief worden, houd bij nestcontrole hiermee rekening.

Pas uitgevlogen Finsch’ parkieten zijn erg schrikachtig en schuw. Scherm daarom de kopse kant van de volière af met wat dennentakken of iets dergelijks, zodat de jonge vogels zich minder gauw verwonden.

Vier weken na het uitvliegen zijn de jongen zelfstandig.

Mutaties: geen

Tekst: H.W.J. van der Linden